Không có môn thể thao nào mang tinh thần Hip Hop rõ ràng như bóng rổ. Và cũng không có thể loại âm nhạc nào phản chiếu thế giới bóng rổ sâu sắc như Hip Hop.
Trong suốt nhiều thập kỷ, hai lĩnh vực tưởng chừng khác biệt này đã phát triển song hành, ảnh hưởng và nuôi dưỡng lẫn nhau, từ sân bóng công viên ở New York cho đến các sân vận động NBA, từ những block party đầu tiên của Hip Hop đến trung tâm văn hoá đại chúng toàn cầu.
Hip Hop không chỉ là âm nhạc mà là một phong trào văn hoá hoàn chỉnh, với bốn trụ cột: DJing, MCing, breaking và graffiti. Quan trọng hơn, nó vận hành dựa trên nhịp điệu, yếu tố cũng chính là linh hồn của bóng rổ.
Trong cả Hip Hop lẫn bóng rổ, mọi thứ đều xoay quanh thời điểm và cảm nhận không gian. Một cầu thủ phải biết mình nên xuất hiện ở đâu trước khi pha bóng diễn ra; một rapper cũng phải hiểu nhịp beat để đặt câu chữ đúng khoảnh khắc. Đó là khả năng dự đoán, phản xạ và kiểm soát flow.
Những lần gặp gỡ đầu tiên giữa Hip Hop và bóng rổ
Ngay từ buổi đầu của Hip Hop, bóng rổ đã xuất hiện trong những lời nhạc.
Năm 1979, nhóm The Sugarhill Gang nhắc đến đội New York Knicks (một trong những đội bóng rổ lâu đời, mang tính biểu tượng của bóng rổ Mỹ) trong ca khúc “Rapper’s Delight”, đánh dấu một trong những khoảnh khắc sớm nhất khi hai thế giới giao thoa.
Chỉ vài năm sau, năm 1984, rapper Kurtis Blow phát hành ca khúc “Basketball”, một bản nhạc tôn vinh môn thể thao này. Bài hát trở thành hit, lọt vào bảng xếp hạng Billboard và nhắc đến hơn 20 cầu thủ NBA.
Việc bóng rổ xuất hiện dày đặc trong rap cho thấy hai nền văn hoá này đã sớm tìm thấy tiếng nói chung.
Sân bóng công viên: nơi Hip Hop và bóng rổ cùng lớn lên
Theo huyền thoại rap Chuck D, những trận bóng rổ tại công viên New York ngày trước luôn đi kèm âm nhạc.
DJ mang loa ra sân, chơi nhạc ngay bên cạnh trận đấu. Âm thanh lan khắp khu phố, tạo nên bầu không khí vừa cạnh tranh vừa lễ hội.
Ông nhớ lại rằng nhịp nhạc khiến các pha phản công nhanh hơn, khán giả phấn khích hơn và trận đấu trở nên sống động hơn. Âm nhạc không phải yếu tố trang trí, nó là một phần của trải nghiệm.
Ngày nay, DJ đã trở thành hình ảnh quen thuộc trong các trận NBA, dù Chuck D cho rằng đôi khi âm nhạc hiện đại bị sử dụng quá mức, làm gián đoạn diễn biến trận đấu thay vì hỗ trợ nó như trước kia.
Khi NBA và Hip Hop cùng định nghĩa văn hoá đại chúng
Thập niên 1980 và 1990 đánh dấu thời kỳ cả NBA lẫn Hip Hop cùng bùng nổ.
Rap trở thành biểu tượng của sự “cool”, còn các cầu thủ bóng rổ trở thành những người truyền tải phong cách ấy ra toàn thế giới. Từ quần short rộng, sneaker, đến văn hoá mixtape - thuật ngữ vốn xuất phát từ DJ, tất cả đều cho thấy sự giao thoa ngày càng sâu sắc.
DJ Wally Sparks, người từng làm việc với nhiều rapper lớn tại Mỹ cho biết trong hơn nửa cuộc đời làm nghề DJ của ông, bóng rổ luôn hiện diện song song với Hip Hop. Hai thế giới dường như phát triển cùng một nhịp.
Sức mạnh của những lời “name-drop”
Trong Hip Hop, việc được nhắc tên trong lời rap mang ý nghĩa đặc biệt.
Theo thống kê từ RapGenius, đã có hơn 200 cầu thủ bóng rổ được nhắc đến trong các ca khúc Hip Hop, con số chỉ đứng sau võ sĩ và đô vật.
Chuck D kể rằng nhiều vận động viên sau này vẫn nhớ rõ khoảnh khắc được rapper gọi tên. Với họ, đó không chỉ là một câu rap, mà là dấu hiệu cho thấy họ đã trở thành một phần của văn hoá.
Thậm chí nhiều năm sau, con cái họ vẫn nghe lại các bài hát ấy và bất ngờ nhận ra cha mình từng được nhắc đến trong âm nhạc.
Hip Hop bước vào điện ảnh bóng rổ
Sự kết hợp giữa hai nền văn hoá còn lan sang điện ảnh.
Đạo diễn Spike Lee, một fan cuồng của New York Knicks, đã mời Chuck D tham gia soundtrack cho bộ phim He Got Game, với sự tham gia của Denzel Washington và Ray Allen.
Trong khi đó, soundtrack của phim Above The Rim (1994), do hãng Death Row sản xuất, bán hơn 2 triệu bản và trở thành một dấu mốc quan trọng, chứng minh Hip Hop đã trở thành phần không thể tách rời của văn hoá bóng rổ.
Khi rapper và cầu thủ bước vào thế giới của nhau
Mối quan hệ giữa Hip Hop và bóng rổ không chỉ dừng ở ảnh hưởng văn hoá mà còn thể hiện qua chính con người.
Nhiều rapper từng chơi bóng rổ ở cấp độ trường học hoặc đại học, như J. Cole hay Cam’ron. Ngược lại, nhiều cầu thủ NBA theo đuổi âm nhạc như một cách thể hiện bản thân.
Cựu All-Star Chris Webber thậm chí còn tham gia sản xuất nhạc cho rapper Nas.
Sneaker culture cũng là minh chứng rõ nét: giày bóng rổ trở thành biểu tượng thời trang nhờ Hip Hop, trong khi phong cách hào nhoáng của rapper lại ảnh hưởng ngược trở lại hình ảnh của các cầu thủ NBA.
Bóng rổ như một trận Hip Hop battle
Điểm khiến bóng rổ gần với Hip Hop hơn các môn thể thao khác nằm ở tính trình diễn cá nhân.
Một pha 1 đấu 1 giống như rap hay nhảy battle - nơi mỗi người phô diễn kỹ năng và cá tính riêng. Còn khi cả đội phối hợp ăn ý, nó giống một bản rap nhiều nghệ sĩ cùng flow trên một beat, mỗi người góp phần tạo nên tổng thể hoàn chỉnh.
Flow và rhythm - sợi dây kết nối cốt lõi
Cuối cùng, điều khiến bóng rổ và Hip Hop gắn bó chính là flow và rhythm.
Một cầu thủ cần nhịp điệu để di chuyển và tấn công. Một rapper cần nhịp điệu để gieo vần và kể chuyện.
DJ Wally Sparks ví von rằng rap thuần túy giống như ném bóng vào rổ: kỹ thuật, cảm giác và độ chính xác phải hòa làm một. Theo ông, Eminem trong Hip Hop giống như Ray Allen trong NBA - một tay ném hoàn hảo.
Kết luận
Bóng rổ và Hip Hop không chỉ ảnh hưởng lẫn nhau, chúng cùng lớn lên từ một nền văn hoá, cùng phản ánh những câu chuyện về cộng đồng, bản sắc và khát vọng thể hiện bản thân.
Vì thế, có lẽ không môn thể thao nào mang tinh thần Hip Hop rõ ràng như bóng rổ. Và cũng không dòng nhạc nào hiểu bóng rổ sâu sắc đến vậy.
Nguồn: The New York Times
Đăng kí E-mail để cập nhật và không bỏ lỡ các thông tin mới nhất từ chúng tôi.
