Trong suốt hơn một thập kỷ qua, đã có sự xuất hiện của rất nhiều Rapper xuất sắc trong giới Hip Hop. Có người nổi bật nhờ khả năng tạo hit, có người được ngưỡng mộ vì kỹ thuật rap điêu luyện, có người xây dựng được đế chế thương mại hùng mạnh,... Thế nhưng, đối với câu hỏi "Ai là nghệ sĩ quan trọng nhất của Hip Hop hiện đại?", cái tên Kendrick Lamar gần như luôn xuất hiện ở vị trí đầu tiên.
Điều đáng nói là sự công nhận dành cho Kendrick không chỉ đến từ cộng đồng Hip Hop. Anh còn được các nhà nghiên cứu văn hóa, giới phê bình âm nhạc và cả những tổ chức học thuật hàng đầu đánh giá là một trong những nghệ sĩ có sức ảnh hưởng lớn nhất của thế kỷ 21. Việc album DAMN. trở thành tác phẩm đầu tiên ngoài dòng nhạc cổ điển và jazz giành giải Pulitzer cho Âm nhạc không đơn thuần là một cột mốc cá nhân, mà còn là sự thừa nhận rằng rap có thể đạt tới đỉnh cao của nghệ thuật đương đại.
Vậy điều gì đã khiến Kendrick Lamar khác biệt đến như vậy?
Mỗi album đều là một tác phẩm hoàn chỉnh, không chỉ là tập hợp những ca khúc
Rất nhiều Rapper phát hành album với mục tiêu tạo ra càng nhiều bản hit càng tốt. Kendrick Lamar lại đi theo hướng ngược lại.
Mỗi Album của anh được xây dựng như một tác phẩm có cấu trúc hoàn chỉnh, với mỗi bài hát đều đóng vai trò trong việc kể một câu chuyện lớn.
good kid, m.A.A.d city là hành trình trưởng thành của một cậu bé lớn lên giữa những băng đảng tại Compton. To Pimp a Butterfly thì đào sâu vào danh tiếng, sự đấu tranh nội tâm, bản sắc người Mỹ gốc Phi và những biến động xã hội. Đến DAMN, Kendrick tiếp tục đặt ra hàng loạt câu hỏi về số phận, đức tin, sự cứu rỗi và những mâu thuẫn trong chính con người mình.
Theo các học giả của UCLA, điều làm nên giá trị của Kendrick nằm ở khả năng xây dựng những "thế giới âm nhạc" với chủ đề, biểu tượng và cấu trúc xuyên suốt, khiến mỗi Album giống một cuốn tiểu thuyết hơn là một Playlist gồm nhiều bài hát riêng lẻ.
Storytelling được nâng lên thành một hình thức nghệ thuật
Nếu Storytelling là một trong những nền tảng của Hip Hop, thì Kendrick Lamar đã đưa kỹ năng này lên một cấp độ hiếm có.
Anh không chỉ kể lại những gì đã xảy ra, mà còn khiến người nghe cảm thấy như đang sống trong chính câu chuyện đó.
Tiếng còi xe cảnh sát, tiếng súng, đoạn hội thoại, lời cầu nguyện, tiếng cassette tua ngược hay sự thay đổi liên tục của góc nhìn người kể đều được sử dụng như những "thước phim" bằng âm thanh. Người nghe không chỉ nghe một bài rap, mà đang theo dõi một bộ phim được kể bằng nhịp điệu và ngôn từ.
Chính Kendrick từng chia sẻ rằng storytelling luôn là trung tâm trong toàn bộ sự nghiệp của mình. Dù đứng trên sân khấu nhỏ hay biểu diễn tại Super Bowl, điều anh muốn làm vẫn là khiến khán giả "lắng nghe, quan sát và suy nghĩ".
Lyric của Kendrick mang nhiều tầng nghĩa hơn phần lớn Rapper đương đại
Một ca khúc của Kendrick thường cần nghe nhiều lần để hiểu được ý đồ của anh.
Lần nghe đầu tiên bạn có thể hiểu sơ về câu chuyện. Lần thứ hai là đến những phép ẩn dụ. Còn ở những lần tiếp theo có thể mở ra các liên hệ với Kinh Thánh, lịch sử người Mỹ gốc Phi, văn học, triết học hay những sự kiện xã hội.
Đó cũng là lý do vì sao các trường đại học tại Mỹ đã đưa lyric của Kendrick vào chương trình giảng dạy về văn học, tư duy phản biện và nghệ thuật ngôn ngữ. Theo nhiều giảng viên, Rap ngày nay đã trở thành một trong những hình thức thơ ca đương đại phổ biến nhất, và Kendrick là một trong những đại diện tiêu biểu nhất của xu hướng đó.
Luôn đổi mới thay vì lặp lại thành công
Không ít nghệ sĩ tìm được một công thức thành công rồi tiếp tục khai thác nó trong nhiều năm.
Nhưng Kendrick Lamar gần như chưa bao giờ làm vậy.
Sau chất liệu West Coast của good kid, m.A.A.d city, anh chuyển sang pha trộn jazz, funk, soul và spoken word trong To Pimp a Butterfly. Đến DAMN, anh kết hợp Trap, Gospel và Pop theo cách hoàn toàn mới, trước khi tiếp tục thử nghiệm với không gian âm nhạc tối giản và đầy tính nội tâm ở Mr. Morale & the Big Steppers.
Mỗi Album đều mang một màu sắc khác biệt, nhưng vẫn giữ được dấu ấn rất riêng của Kendrick. Chính tinh thần không ngừng đổi mới ấy khiến khán giả gần như không thể đoán trước điều gì sẽ xuất hiện trong lần trở lại tiếp theo của anh.
Thành công của Kendrick đến từ sự chân thực
Một trong những yếu tố khiến Kendrick được tôn trọng đặc biệt là anh không xây dựng hình ảnh "người hùng" hay "người phát ngôn" cho cả một thế hệ.
Thay vào đó, anh luôn bắt đầu từ chính những trải nghiệm của bản thân.
Những câu chuyện về gia đình, tuổi thơ ở Compton, sự giằng xé giữa thành công và trách nhiệm, giữa đức tin và cám dỗ được kể bằng một góc nhìn đầy mâu thuẫn, và Kendrick Lamar không ngại thừa nhận những điểm yếu của chính mình.
Chính sự chân thực ấy giúp những vấn đề lớn như bất bình đẳng, bạo lực, phân biệt chủng tộc hay khủng hoảng bản sắc trở nên gần gũi và giàu cảm xúc hơn, thay vì chỉ là những khẩu hiệu mang tính chính trị.
Được công nhận bởi cả đại chúng lẫn giới hàn lâm
Trong âm nhạc đại chúng, rất hiếm nghệ sĩ có thể đồng thời chinh phục khán giả, giới phê bình và các tổ chức học thuật.
Kendrick Lamar là một trong số ít trường hợp như vậy.
Album của anh liên tục đứng đầu các bảng xếp hạng cuối năm, giành nhiều giải Grammy, trong khi các nhà nghiên cứu lại xem tác phẩm của anh như những tư liệu quan trọng để nghiên cứu về văn hóa Mỹ đương đại.
Khi trao giải Pulitzer cho DAMN, hội đồng giải thưởng mô tả đây là một tác phẩm có "tính xác thực trong ngôn ngữ, sức mạnh nhịp điệu và những lát cắt sâu sắc về sự phức tạp của đời sống người Mỹ gốc Phi". Đây không chỉ là sự ghi nhận dành cho Kendrick Lamar, mà còn là dấu mốc khẳng định Hip Hop hoàn toàn có thể đứng ngang hàng với những loại hình nghệ thuật vốn được xem là hàn lâm.
Điều làm nên sự thành công của Kendrick Lamar
Nếu phải tóm gọn trong một câu, thành công của Kendrick Lamar không đến từ việc anh là Rapper có Flow nhanh nhất hay sở hữu nhiều bản hit nhất.
Điều khiến anh khác biệt là khả năng kết hợp giữa Rap, tư duy kể chuyện, chiều sâu văn học, sự nhạy cảm với các vấn đề xã hội và tinh thần không ngừng đổi mới.
Trong khi nhiều nghệ sĩ tạo ra những ca khúc để chinh phục bảng xếp hạng, Kendrick Lamar dành phần lớn sự nghiệp để xây dựng những tác phẩm có thể được lắng nghe, phân tích và tranh luận trong nhiều năm sau khi phát hành.
Có lẽ vì thế, Kendrick không chỉ được nhớ đến như một Rapper xuất sắc. Anh đã trở thành một trong những nghệ sĩ định hình cách Hip Hop được nhìn nhận trong thế kỷ 21 là một loại hình nghệ thuật có khả năng phản ánh xã hội, kể những câu chuyện lớn và tạo ra giá trị văn hóa vượt xa phạm vi của âm nhạc.
Đăng kí E-mail để cập nhật và không bỏ lỡ các thông tin mới nhất từ chúng tôi.
